Overbevolkingdonderdag 3 februari
Ik heb me aangemeld bij De club van tien miljoen maar de doelstelling van deze club, tien miljoen inwoners in Nederland, is me veel te hoog. Op dit moment is de bevolkingsdichtheid in Nederland circa 400 per km2. Den Haag telt nu 488 000 inwoners. Ik stel voor dat de bevolking op min of meer natuurlijke wijze wordt gereduceerd tot 1 miljoen. Dat was de bevolkingsgrootte in het begin van de 16e eeuw. Dat zou de bevolkingsdichtheid brengen op circa 24 per km2, een bevolkingsdichtheid te vergelijken met die van Brazilië, Mozambique en Zweden nu. Den Haag zou dan een stad zijn van circa 50 000 inwoners, schat ik. Bij langdurige bevolkingsafname zullen de steden immers relatief minder "inleveren", verwacht ik.
Voor een goed begrip is het aardig naar de getallen van dit moment te kijken. In 2008 was de immigratie 144 000 tegenover een emigratie van 90 000. Het aantal geboorten was 185 000 tegenover 135 000 sterfgevallen. Dat betekent een groei van 104 000 inwoners, ofwel 0,63 % per jaar. Met behulp van de vuistregel: (70 : groeipercentage = verdubbeltijd) kunnen we uitrekenen dat na 70:0,63 = 111 jaar, ruim een eeuw, Nederland 33 miljoen inwoners zal tellen. Een gruwelijke gedachte. En als we dan denken aan soortgelijke ontwikkelingen in de rest van de wereld, dan wordt duidelijk dat er niet alleen sprake is van een gruwelijke gedachte maar van een gruwelijke toekomst.
Maar hoe bereiken we dat getal van 1 miljoen? Nederland zal een benijdenswaardige plek worden met die afnemende bevolking en zal dus veel mensen van uit het buitenland aantrekken. Laten we aannemen dat door drakonische maatregelen immigratie en emigratie gelijk blijven. Laten we voor het gemak aannemen dat al die optimistische verhalen over langere levensduur niet waar zijn, dat de levensverwachting niet toeneemt. Is er wel een toenemende levensverwachting dan duurt het alleen nog langer voor we de bevolking van 1 miljoen hebben bereikt. Het geboorteoverschot moet veranderen in een bij voorkeur aanzienlijk geboorte-tekort. Het mag ook weer niet al te groot worden want de vergrijzing, waar nu geheel ten onrechte al zoveel lawaai over wordt gemaakt, zal dan echt uit de hand lopen. Goed, tegenover een sterftecijfer nu van 135 000 streven we naar 120 000 geboortes per jaar, dat wil zeggen op het niveau van de bevolkingsgrootte van 16,5 miljoen. Dat betekent dat voor iedere 3 baby's die nu geboren worden, er nog maar 2 worden geboren. De bevolkingsafname is dan 15 000 per jaar, dat is bij een bevolking van 16,5 miljoen 0,09 %. Om de halveringstijd van de bevolking uit te rekenen maken we gebruiken van dezelfde 70-regel hierboven ook gebruikt. Dat levert een halveringstijd van ongeveer 8 eeuwen. Om van ruim 16 miljoen tot 1 miljoen af te nemen, moeten we viermaal halveren. Het zal ons dus meer dan 3000 jaar kosten.
Dat niet over het probleem van overbevolking wordt gedacht, dat is echt krankzinnig.
Florencedonderdag 21 januari 2010
 |
 |
Florence werd 6 jaar. Florence woonde in Burundi. Burundi is één van de armste landen ter wereld. Ik weet het, ik was er. Florence was linkzijdig verlamd. Links een deel van het rapportje over Florence. De tekst luidt vrij vertaald:
Tijdens de revalidatie kreeg Florence epileptische aanvallen. Zij werd naar een neuroloog gebracht die haar medicijnen voorschreef. Thuis is Florence gestorven tijdens het eten.
Florence leed vermoedelijk aan epilepsie ten gevolge van hersenschade veroorzaakt voor of tijdens de geboorte of ten gevolge van een ziekte. CP = cerebral palsy ofwel hersenverlamming wordt wel de polio van de 21ste eeuw genoemd. Juist in de derde wereld is het een veel voorkomende handicap.
Haïti? Ja, ook vreselijk. |
De koninginzaterdag 26 december
Een citaat uit de kersttoespraak van 2009:
"Onze samenleving wordt steeds individualistischer. Persoonlijke vrijheid is los komen te staan van verbondenheid met de gemeenschap. Maar zonder enig 'wij-gevoel' wordt ons bestaan leeg. Met virtuele ontmoetingen is die leegte niet te vullen; integendeel, afstanden worden juist vergroot. Het ideaal van het bevrijde individu heeft zijn eindpunt bereikt. We moeten trachten een weg terug te vinden naar wat samenbindt."
Deze regels bevatten veel waarheid. Maar er moet hier en daar wat aan toegevoegd en geïnterpreteerd worden. De interpretaties zullen de opsteller mogelijk niet bevallen.
"De samenleving wordt ...." Over welke periode hebben we het? Zoveel beschouwelijke schrijfsels hebben betrekking op periodes van een mensenleven of minder: het mensenleven van de auteur. Alles vóór dat mensenleven is geschiedenis en wordt als minder belangwekkend beschouwd of gewoon vergeten. Ik denk dat het individualistischer worden een proces is, dat al vele eeuwen aan de gang is, een proces dat misschien zelfs wel 10 000 jaar geleden begonnen is. En het zou best kunnen zijn dat dit proces de laatste 1 à 2 eeuwen is versneld.
"Met virtuele ontmoetingen is de leegte niet te vullen." Er is kritiek op deze zin, voor een deel terecht. Bij de virtuele ontmoetingen moeten ook oude typen ontmoeting gerekend worden: correspondentie - telefoongesprekken. En er hoort ook een heel merkwaardig soort ontmoeting bij: de schijnontmoeting van het tv-programma. Matthijs van Nieuwkerk is onze aardige vriend en huisgenoot. Virtuele ontmoetingen die éénzijdig zijn, de onbeantwoorde brief, luisteren zonder antwoord, de schijnontmoetingen van de tv, vullen de leegte niet. Maar veel materiëel echte ontmoetingen vullen ook geen leegte, omdat er geen wezenlijke communicatie is.
"Het ideaal van het bevrijde individu heeft zijn eindpunt bereikt." Dit is een heel boude uitspraak. Maar het zou kunnen. Want hoe moet bevrijding nog verder gaan zonder (nog meer) schade aan de gemeenschap te doen??
Het waarheidsgehalte van dit stuk kersttoespraak is hoog. Geen geringe prestatie. Zelfs voor een koningin.
Meditatie en het breinzaterdag 17 oktober
Meditatie is, voor zover ik het begrijp, een uitermate simpele en zakelijke bezigheid. Nou ja, simpel om te beschrijven, moeilijk om uit te voere en zakelijk zolang de beoefenaar er niet teveel verheven beschouwingen aan plakt. Meditatie is een poging het brein, beter: het denken, beter: de "inner voice" onder controle te krijgen. Stilte in het hoofd is het doel - denk ik.
M'n eigen ervaring lijkt bevestigd te worden door
onderzoek, hier nog een partijdige link.
Die eigen ervaring is als volgt. Ik veronderstelde dat op weg naar een meditatieve staat de hersenactiviteit zich vooral naar de evolutionair oudere hersenen achter- en onderin zou verplaatsen. Tijdens geslaagde pogingen tot concentratie VOELDE ik op zeker moment hersenactiviteit voorin en dat was vóórdat ik op internet ging snuffelen. Frappant. Het betkent ook dat een werkelijk aandachtig mens geen MRI-scan nodig heeft.
Raad voor gepensioeneerden woensdag 14 oktober
Al zo'n tien jaar terug formuleerde ik de voorwaarden voor een prettige pensioenering:
voldoende bezigheden
voldoende sociale kontakten
voldoende verplichtingen
Onder de douche kwam een andere tevoorschijn, een ongelijksoortige, dus niet in bovenstaand rijtje passend, één die het best therapeutisch geformuleerd kan worden, één die misschien zelfs overkoepelend is.
De mens is een dwangmatig probleemoplosser, dat wil zeggen dat hij zich zonder probleem ongelukkig voelt. Voor velen levert werk de juiste portie problemen. Gepensioeneerden die gezond zijn, moeten het stellen zonder problemen. Voor een gepensioeneerde is dus de beste raad: Creëer problemen en los deze vervolgens op. Doet de gepensioeneerde dit niet dan worden de problemen voor de gepensioeerde gemaakt: hij wordt ziek.
Bij het creëeren van problemen is wel enige inventiviteit nodig. Enkele voorbeelden: het organiseren van een excursie naar de dichtstbijzijnde windmolen - emplooi vinden bij een bezorgdienst - het maken van nieuwe bedrading in de garage - een studie verrichten naar het uitsterven van de monarchvlinder in Oostenrijk.
Maandag 28 september
Politiek
"Het Palestijnse volk is al 60 jaar het recht tot zelfverdediging door de internationale gemeenschap ontzegd." Zoiets zei Ahmadinejad, de president van Iran, en toen zag je, nieuws op de tv, de delegaties waaronder die van Nederland de vergaderzaal van de Verenigde Naties verlaten. Ze hadden in plaats daarvan toch moeten applaudiseren?
Maandag 21 september
Pick your religion
Er zou een website www.pickyourreligion.com moeten komen. Hier is de aanzet tot een ontwerp voor de site.
Per religie zou een score moeten komen voor ieder van de volgende items, bijvoorbeeld in de vorm van een balkendiagram:
garantie op hiernamaals
kwaliteit hiernamaals
relatie hiernamaals en eigen gedrag
reïncarnatie
ethische voorschriften
maatregelen bij overtreding van de voorschriften op aarde
maatregelen bij overtreding van voorschriften in hiernamaals
aanwezigheid van persoonlijke god
mate van sturing door de godheid
vrije wil (is tegengesteld aan de vorige, dus eigenlijk overbodig)
beïnvloedbaarheid van de godheid
troostend vermogen
financiële verplichtingen
devotionele verplichtingen
aanwezigheid van intermediairs tussen de god en mij
maatschappelijke opvattingen - democratisch gehalte
maatschappelijke opvattingen - racisme
maatschappelijke opvattingen - gender specifiek
maatschappelijke opvattingen - houding tegenover niet-leden
maatschappelijke opvattingen - pacifistisch gehalte
maatschappelijke opvattingen - missionair gehalte
groepsactiviteiten - aanbod
groepsactiviteiten - verplichtingen
Natuurlijk zou deze tabel voor ieder van de honderden fracties per hoofdstroom moeten worden opgesteld, bij voorkeur ge-autoriseerd door de leiders van deze fracties.
Nadat wij in de bus stapten, stormde een groep opgewekte jonge Indonesische mensen de bus in. Zij keerden terug van het Suikerfeest. Geen van de meisjes had een hoofddoek om. Deze mensen hebben gekozen moslim te zijn, zoals hun overgrootouders kozen voor een heel ander geloof, en zoals hun kleinkleinkinderen voor weer een heel andere geloofsovertuiging zullen kiezen. Dat wil zeggen: al die mensen denken dat zij een eigen, individuele keuze maken. De schapen.
De domeinnaam www.pickyourreligion.com kan gekocht worden bij
www.godaddy.com voor $18,99.
Maandag 24 augustus
Ogen
Sporters en balletdansers warmen op: zij verrichten oefeningen en/of worden gemasseerd voorafgaand aan de lichamelijke prestatie die zij moeten leveren. De prestatie die zij kunnen leveren - denk aan het aantal kilo's dat een gewichtheffer kan drukken, is dus niet altijd dezelfde maar wordt medebepaald door de variërende toestand van het lijf. De kwaliteit van mijn (en andermans) ogen variëert net zo als andere delen van mijn lijf. Bij opstaan, voordat mijn ogen zijn opgewarmd, functioneren zij slecht. De opticien die de sterkte van ogen meet, doet dus iets onzinnigs. De sterkte van de ogen variëert immers. De opticien zou zijn cliëenten eerst oogopwarmoefeningen moetn geven, voor hij de meting verricht. Brilleglazen zouden zo sterk moeten zijn dat zij zijn afgestemd op de sterkte van optimaal opgewarmde ogen.
Dinsdag 7 juli
Identiteit
In de verte rijdt een oogstmachine achteruit: tuut - tuut - tuut - tuut, het waarschuwingssignaal.
Wim Kayser had jaren geleden Dennett in zijn programma. Deze man heeft geschreven over het al of niet bestaan van de persoon, de IK. De persoon, de identiteit, het ik-gevoel is als de oogstmachine. Het bestaat omdat het voortdurend van binnen roept: ik, ik, ik, ik, ik.
Zondag 7 juni
Bevolkingsgroei
Demograaf
Tim Dyson
legde in NRC/Handelsblad net één en ander uit betreffende bevolkingsgroei. De onderstaande figuur zegt alles eigenlijk:
Deze ontwikkeling wordt aangeduid met de term 'demografische transitie'. De ontwikkeling van daling van sterftes gevolgd door enige tijd later een daling in geboortes ten gevolge van verbeterde levensomstandigheden voltrekt zich niet overal op hetzelfde moment. Wij in Europa zijn al door de transitie. De transitie brengt gedurende enige tijd sterke bevolkingsgroei met zich, tot 3 procent per jaar. Dyson: "De mondiale demografische transitie leidt er waarschijnlijk toe dat de wereldbevolking als geheel in de periode 1750-2050 negen keer zo groot zal worden. De groei bereikt rond 2080 zijn hoogste punt: de aarde heeft dan ongeveer 9,4 milliard bewoners."
De groei gaat vervolgens dus nog een tijdje door zodat, all things remaining equal, er een nieuw evenwicht ontstaat met een wereldbevolking boven de 10 milliard, zo begrijp ik. De titel die het artikel heeft lijkt ironisch: "Voorbij het grote sterven". Dat grote sterven komt toch nog?
Het is allemaal goed nieuws voor de PVV.
Vrijdag 22 mei
Kohlbrugge
In een interview met Janneke Koelewijn zegt Hebe Kohlbrugge, oud-verzetsstrijder en 95": "Alle ideologiën zijn uiteinelijk funest, maar de leegte die overblijft als er geen ideologie meer is, maar ook geen geloof, die is ook funest. Dat is de grootste bedreiging nu. Dat er niets meer is. Alleen maar hebberigheid en gemakzucht, ijdelheid en egoïsme."
Waar haal je een richtinggevend principe vandaan? Dat is het probleem. Wat is de zin van een los in de lucht hangende ethiek? Dat is de ethiek van de keurig opgevoede, goed opgeleide, niet-religieuze Westerling, die zich netjes gedraagt omdat ..... Precies, WAAROM?
Ik denk dus een ontsnappingsclausule gevonden te hebben en die komt in
het boek DNGMW
Zaterdag 2 mei
Sterven
Zullen over 500 jaar de overgeblevenen de 21ste eeuw de laatste zorgeloze eeuw noemen, de laatste eeuw voor het Grote Sterven?
Donderdag 23 april
AOW
Voor een kleine groep personen heb ik onderstaande tekst voorgelezen:
Kortgeleden ontving ik een onrustbarende brief, een brief waarvan ik niet weet wat ermee te doen. Ik lees hem hierbij aan u voor.
Geheim (dat staat erboven)
Beoordelingsrapport
van
Knoppert, Robbert
Mgr. van Kesselstraat 10
5251AX Vlijmen
geboortedatum 28 maart 1938
dagtekening 7 april 2009
opgesteld door het Onderzoeksbureau van het BBZoN-project, het project Bestemmingsplan Bejaarden Zonder Nut overeenkomstig Koninklijk Besluit artikel 737/48 ook wel bekend als het BBZoN-artikel.
Hoofdstuk 1 Informatie
Na langdurig coalitie overleg begin van dit jaar is besloten tot een plan van aanpak dat op korte termijn een belangrijke impuls zal geven aan het herstel van de economie. Weinig bekend zijn enkele paragrafen die hebben geleid tot bovengenoemd Koninklijk Besluit: het BBZoN-artikel. De coalitie heeft zich verenigd in het standpunt van vergaande geheimhouding om ongerechtvaardigde onrust en kritische reacties te voorkomen. Deze reacties zouden de inwerkingstelling van het BBZoN-artikel, het zogenaamde BBZoN-project, kunnen vertragen. Daarom dat wij u adviseren tot volstrekte geheimhouding van de inhoud van deze brief. Bij overtreding kan het wetboek van strafrecht artikel 317b worden toegepast.
(u snapt dat ik dus nogal wat risico loop, artikel 317b is niet van de poes)
Het Project Bestemmingsplan Bejaarden Zonder Nut ofwel het BBZoN-project heeft tot doel de recessie te bestrijden terwijl de bejaarde gegarandeerd kan worden dat zijn AOW op het huidige niveau zal blijven en dat de bejaarde een miserabel ziekbed kan worden bespaard.
Middels het BBZoN-project zal jaarlijks van iedere burger ouder dan zeventig jaar een beoordelingssrapport worden opgesteld door het Onderoeksbureau van het BBZoN-project.
Het rapport is gebaseerd op diverse bronnen zolas de belastingdienst, , diverse instellingen werkzaam in de gezondheidszorg, het uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen, het Bureau Krediet Registratie in Tiel en de algemene inlichtingen en veiligheidsdienst AIVD. De daarbij gevolgde wetenschappelijk onderbouwde methodiek waarborgt volstrekte integriteit en transparantie waarbij subjectieve interpretaties tot een minimum worden teruggebracht.
Op grond van dit beoordelingsrapport wordt vastgesteld welke bijdrage de bejaarde aan de maatschappij levert. Uit de resultaten trekt de Beoordelings Commissie van het BBZoN-project conclusies die aan de bejaarde, en aan hem of haar alleen, bekend worden gemaakt. Tegen deze conclusies kan de bejaarde binnen 14 dagen na ontvangst van het adviesrapport beroep aantekenen bij de Commissie van Beroep van het BO-project.
U krijgt hierbij uw beoordelingsrapport uitgereikt.
Hoofdstuk 2 Bevindingen van het Onderzoeksbureau van het BBZoN project betreffende Knoppert, Robbert.
(nu staat in de brief een hele lijst percentages, die ik niet allemaal voorlees. Ze gaan over lichamelijk welzijn - mijn lichamelijk welzijn natuurlijk - geestelijke welzijn, activiteit, binding met de maatschappij en acceptatie door de omgeving. Ik begrijp dat hoe hoger het percentage, des te beter het met mij is gesteld. Ik lees een paar van die dingen voor.)
.............
5 Acceptatie door de omgeving
buren - 42 %
kinderen - 12 %
andere familieleden - geen uitslag
vrienden - 25 %
6 Besteding van inkomen
(de uitslag van deze categorie wordt uitgedrukt in een schaal van min 10 tot plus tien. Negatieve waarden betekenen dat de besteding nutteloos en zelfs schadelijk is voor de gemeenschap. Denk bijvoorbeeld aan uitputting van hulpbronnen en milieuschade.)
voedsel min 3
vakanties min 8
bijdrage aan werkgelegenheid min 10
woning e.d. min 5
Hoofdstuk 3 Conclusies
Op grond van bovenstaande uitslagen is de Beoordelings Commissie van het BBZoN-project van mening
1 dat op grond van bovenstaande uitslagen het niet langer verantwoord is de gemeenschap te belasten met de kosten van het levensonderhoud van Knoppert, Robbert
2 dat het risico van een kommervol bestaan in het komende jaar een zo groot risico is dat dit tot negatieve consequenties voor Knoppert, Robbert kan leiden
3 dat op grond van bovenstaande levensbeëindiging van betrokkene Knoppert, Robbert binnen afzienbare tijd wenselijk is.
(ja het staat er echt!!!!!)
Betrokkene Knoppert, Robbert dient daarom binnen 90 dagen na dagtekening euthanasie te plegen. Hiervoor kan betrokkene vanaf 24 uur na dagtekening via de website www.BBZoN.nl gratis de benodigde medicijnen verkrijgen. Uw inlogcode is kr28338zz4.
Wij maken u erop attent dat het gebruik van deze middelen verre de voorkeur verdient boven datgene wat op de zogenaamde zwarte markt te verkrijgen is.
Tegen hierboven vermelde conclusies kan betrokkene gedurende een periode van 30 dagen na dagtekening bezwaar maken bij de Commissie van Beroep van het BBZoN project via de website www.BZoN.nl.
Hoofdstuk 4 Waarschuwing
Voor verificatie van de euthanasie dient u deze uit te voeren op bovenvermeld adres zodat de dienstdoend arts van het BBZoN project uw verscheiden kan melden. Om onregelmatigheden uit te sluiten dient u onmiddellijk na ontvangst van dit bericht bijgevoegde remote control polsband om de linkerpols te bevestigen. Met de remote control polsband is ons te allen tijde bekend waar u zich bevindt.
Mochten wij na 90 + 3 dagen geen bericht van uw overlijden hebben ontvangen van de dienstdoende arts van het BBZoN project, dan zien wij ons genoodzaakt op zeer korte termijn dit te melden aan de Likwidatie Eenheid. Helaas zal dit tot consequentie hebben dat uw overlijden van minder aangename aard zal zijn.
Vriendelijke groeten,
De Beoordelings Commissie van het BBZoN Project
Helaas, dit is de laatste keer dat wij in elkaars gezelschap zullen zijn!
Vrijdag 17 april
Pek en Rik
Twee mensen die ik een beetje ken hebben kort geleden boeken gepubliceerd die op z'n minst belangwekkend zijn. Beide heren sprak ik onregelmatig op NRC/H W&O borrels.
Pek van Andel publiceerde een boek over
serendipiteit, de kunst van de ongezochte vondst.
Pek is een bijzonder mens, en dat is-ie, zie wikipedia, onder andere winnaar van de alternatieve Nobelprijs en oplosser van de balpenmoord. Het boek over serendipiteit zou vele, vele jaren geleden al gepubliceerd zijn, als de heer van Andel een ietwat beter georganiseerd persoon zou zijn. Er was zelfs sprake van een uitgave bij de Cambridge University Press. Het is er eindelijk, weliswaar in het Frans. We mogen er op vertrouwen dat het boek een enorme schat aan kennis over de ongezochte vondst bevat.
Rik Smits is onder andere taalkundige maar had indertijd een column over computers. Hij schreef Dageraad
, een boek over het ontstaan van taal. Rik heeft altijd hele mooie schoenen aan. Hij werd geinterviewd in het tv programma Boeken. In hoeverre Rik's opvattingen interessant en juist zijn, weet ik (nog) niet. Dat het ontstaan van taal pas 13 000 jaar terug zou hebben plaatsgevonden, zoals hij bij Boeken zei, verbaasde me. Wat hij verder vertelde was heel boeiend.
Beide heren illustreren een merkwaardig fenomeen. Uitermate intelligente mensen zoals zij bereiken òf maatschappelijk belangrijke posities òf verkommeren op onbekende plekken zonder dat iemand ooit iets van die talenten gebruikt ziet. Pek en Rik horen bij een derde categorie, slimme mensen die via merkwaardige zijsporen tenslotte toch hun talenten weten in te zetten en er iets mee doen dat ook voor anderen interessant is.
Zondag 29 maart
HEMA
Uit de krant van 17 maart:
"Warenhuisketen HEMA heeft ondanks een gestegen bedrijfsresultaat vorig jaar een netto-verlies geboekt van 19 miljoen euro... In 2007 bedroeg het verlies nog 19 miljoen euro. Het verlies is vooral het gevolg van de rentelasten op leningen die de eigenaar van HEMA, Lion Capital, is aangegaan om HEMA over te kunnen nemen. De Britse inversteringmaatschappij kocht HEMA in 2007 van winkelketen Maxeda, waartoe ook de De Bijenkorf en Vroom& Dreesman behoren. HEMA moet zelf de rentelasten opbrengen van de lening die Lion Capital aanging. (mijn cursivering)".
Naar mijn idee moet het soort handelen als bedreven door Lion Capital worden beschreven als misdaad. Een fatsoenlijke overheid zou hier maatregelen tegen nemen.
Deze manier van zakendoen is ook een heldere, duidelijke illustratie van de perversiteit van het kapitalisme. Overigens is de PCM, en daarmee mijn krant op dezelfde manier uitgemolken.
Politiek "links", "extreem links" noem ik mezelf voor de eenvoud. Dat is onder vrienden en bekenden, voor zover zij dat weten, een grappige doch onschadelijke afwijking. Maar wie heeft de afwijking?? Roepende in de woestijn? Ben ik Don Quichot?
Vrijdag 20 februari
Lieke
Enkele dagen geleden overleed Lieke ofwel Liliane van het gelijknamige fonds .
Dat moet geen reden voor sentimentaliteit zijn.
Ik heb haar een paar keer vrij langdurig gesproken. Mijn reizen en het functioneren van het Liliane Fonds waren het onderwerp van gesprek. Ja, men dient te proberen eerlijk te zijn: het was, los van de organisatie die zij heeft opgericht, een bijzonder mens. Die bijzonderheid was me duidelijk al pratende met haar. De aard van de bijzonderheid niet.
De bijzonderheid is zichtbaar in het fonds dat ze oprichtte. De waarde van dit mens school in een bijzondere kwaliteit. Zij maakte onomstotelijk duidelijk dat altruïsme tegenover ieder mens een fundamentele levenshouding kan zijn, die vruchten afwerpt. Dat zie je niet zoveel.
Vrijdag 20 februari
Zeventig
Exponentiële groei zou ook procentuele groei genoemd kunnen worden. De volgende figuur illustreert wat exponentiële groei is.
Met behulp van heel weinig wiskunde is over exponentiële groei het volgende aan te tonen. Deel (ongeveer) 70 door het groeipercentage. De uitkomst geeft de verdubbeltijd.
Bijvoorbeeld: Op een bankrekening met 4 % rente is € 1000 gegroeid tot € 2000 na 70 : 4 = circa 18 jaar. Na nog eens 18 jaar is het weer verdubbeld: € 4000. Na in totaal 90 jaar is het spaargeld vijfmaal verdubbeld en circa € 32 000 waard. Het regeltje geldt voor alle exponentiële of procentuele groei, ook dus voor bijvoorbeeld bevolkingsgroei.
In de krant zie ik een grafiek waaruit blijkt dat nu al een eeuw de groei van de Nederlandse economie in de buurt van 3 % is. 70 : 3 = 23. Sinds 1900 zijn meer dan vier perioden van 23 jaar verstreken. We zijn met zijn allen dus meer dan 2 x 2 x 2 x 2 = 16 maal zo rijk als een eeuw geleden. Fijn is dat. Ik denk dat Malthus gelijk heeft. Dit kan niet zo erg lang doorgaan. Na een tijdje stort de boel in elkaar. Gebeurt dat nu?
Het idiote en vreselijke dilemma is dat de inrichting van de maatschappij gebaseerd is op die exponentiële groei. Dat stelt ons voor het probleem voor twee onmogelijkheden: een harmonieuze maatschappij zonder groei is niet mogelijk, een maatschappij met groei ook niet. Het is merkwaardig, het is belachelijk, het is idioot dat dit dilemma door niemand, door NIEMAND benoemd wordt. En helemaal niemand schijnt naar oplossingen te zoeken.
Maandag 26 januari
Obama
Natuurlijk is Obama onweerstaanbaar. Enkele aspecten van dit verschijnsel lijken toch wat onderbelicht. Obama heeft een blanke moeder en een Oost-Afrikaanse (Kenyaanse) vader. Hij is dus even blank als zwart. Het zwarte is echter niet het in de USA 'normale' zwarte. Hij heeft niet de last en treurnis van de slavernij in zijn achtergrond. Homo Sapiens is ontstaan in Afrika en het heeft lang geduurd voordat de nakomelingen van de eerste mensen het continent verlieten. Het gevolg schijnt te zijn dat de genetische variatie in Afrika veel groter is dan elders. (Er is het grote misverstand dat alle Afrikanen 'hetzelfde' zijn. Dat is zeker niet zo.) Obama's vader was een Luo. De Luo's zijn een nilotisch volk. Het is Obama aan te zien: de scherpe neus en de dunne paarsige lippen. De Niloten, in zijn algemeenheid veehouders, zijn een groep volkeren die behoorlijk afwijken van de andere grote groep: de Bantoe's. (De Hutu's in Burundi en Ruanda worden geacht Bantoe's te zijn, de Tutsi's zijn Niloten) Omdat de Afro-Americans afstammen van West-Afrikanen, meestal Bantoe's, is het genetische verschil tussen Obama en de Afro-Americans dus misschien wel groter dan het verschil tussen blanken en Afro-Americans. DNA-onderzoek zou heel interessant zijn. Verder heeft Obama belangrijke delen van zijn jeugd buiten de USA doorgebracht. Hij bracht circa 4 basisschooljaren door in Indonesië en moet dus Bahassa spreken en heel vertrouwd zijn met begrippen als nasi goreng.
Obama identificeert zich smetteloos met alles wat Amerikaans is, maar dat is gezien zijn afkomst geen vanzelfsprekendheid.
Het bovenstaande heeft niet tot doel afbreuk te doen aan de kwaliteiten van Obama.
Nee, langer dan vier jaar zal Obama het niet volhouden, helaas, voorspel ik. Hij zal niet in kunnen roeien tegen de zich wijzigende economische globale verhoudingen. Het natuurlijk leiderschap van de Verenigde Staten zal verdwijnen. En dat zal hem nagedragen worden in een verwoestende stroom van kritiek.
Zondag 4 januari
DNGMW
De kop boven een prachtig artikel in NRC/Handelsblad over de kredietcrisis luidt "Nieuwe zakenelite zet bedrijf op de tweede plaats". De vanzelfsprekende loyaliteit die mensen vroeger hadden met het bedrijf waarvoor ze werkten bestaat nu niet meer, vindt de voormalige bestuursvoorzitter van Lede. De CEO's van nu overtreden fundamentele regels van groepsloyaliteit. Paarden in de wei hinniken enthousiast als een paard aan de andere kant van het hek passeert. Zij tonen wel hun groepsgevoel. Het paardengedrag en de komende recessie, het zijn allebei verschijnselen die als tientallen, honderden andere zijn te verklaren uitgaande van onze groepsvormingdrift. Dat zal ik in de volgende hoofdstukken proberen duidelijk te maken.
Dat zet ik aan het eind van hoofdstuk 1 van het boek DNGMW elders op deze site.
Zaterdag 20 december
Weemoed en angst
Op de site
www.historiekaart.nl is het mogelijk de plattegrond te zien van stukken Nederland met daaroverheen een historische kaart, terug tot 1829! Het is een fenomenale prestatie mogelijk door Google maps en de enorme Nederlandse kaartenmaak traditie.
Het is om weemoedig en angstig van te worden. Ik plaats centraal in het venster het huis waar ik woonde toen ik nog een jochie was. De buurt waar ik woonde in de veertiger jaren was omringd door polder. Nu wordt het omringd door een enorm complex van woningen en infrastructuur. Wat is dit land mooi geweest en wat is het vreselijk dat dit voorgoed verdwenen is? En hoe moet dat straks? Hoe moet dat straks met de wereld? Malthus is ontelbaar malen uitgelachen, maar exponentiële groei is onverbiddelijk. Eens zal er ECHT te weinig plaats zijn, dan komt het GROTE LIJDEN. Het kan niet anders.
Dinsdag 2 december
Verschrikkingen
E.O. Wilson, de man van "The Ants", de uitvinder van de sociobiologie, de man van de onverstaanbare Tinbergen-lezing in de Pieterskerk in Leiden waar ik zijn "Consilience" kocht dat ik nog steeds niet gelezen heb, die man voorspelt niet veel goeds. Ik meng het met eigen gedachten.
Het opwarmen van de aarde ten gevolge van het broeikaseffect is slechts een incident in de neerwaartse ontwikkeling. Die ontwikkeling is het steeds grotere beslag dat de mens op de aarde inneemt, toenemend door economische groei en door bevolkingsgroei. Het uitsterven van dier- en plantensoorten in onze tijd is van een omvang groter dan die van 60 millioen jaar geleden, de mogelijke meteorietinslag die onder andere de dinosaurussen wegvaagde. We zullen als mensensoort ("homo rapiëns", een uitdrukking van John Gray?) eenzaam achterblijven. Nee, vindt John Gray, als zo weinig soorten overblijven ontstaat een fragiel instabiel systeem. Dat betekent op één of andere wijze een massaal uitsterven zal plaatsvinden. Wat overblijft zal langere tijd een armoedige wereld blijven, wel of niet met nog een paar mensen, want het ontstaan van een rijk ecosysteem zal millioenen jaren kosten.
Met genoegen kijk ik naar de instortende beurzen. Het economisch groeimodel moet zo spoedig mogelijk om zeep worden geholpen. Daarvoor moet de USA als wereldmacht verdwijnen, al of niet met Obama aan het roer.
Zaterdag 1 november
Economie
Welk model moet het worden?
Angelsaksisch
Rijnlands
Chinees
Dit is de kop voor een discussie in NRC/H van een week terug.
Friedman
, een mens met een in mijn ogen verbazingwekkend kwalijke uitstraling, was de bedenker van een economisch stelsel dat hij vanaf het midden van de jaren zeventig met verve vanuit de universiteit van Chicago heeft gepropageerd. Dat economische stelsel is het puurst denkbare kapitalisme. De rol van de staat wordt zoveel mogelijk teruggedrongen, de markt doet het werk. Ik lees "De Shocktherapie" van Naomi Klein: "Deze bevrijding van alle verplichtingen (verzachtende sociale beleidsmaatregelen) is de essentie van de Chicago School (ook bekend als neoliberalisme of, in de Verenigde Staten, als neoconservatisme): niet een of andere nieuwe uitvinding maar een kapitalisme dat is ontdaan van haar keynesiaanse aanhangsels, kapitalisme in zijn monopolistische fase, een systeem dat zich heeft laten gaan - dat zich niet meer hoeft in te spannen om ons als klanten te behouden, dat zo antisociaal, zo antidemocratisch en niets ontziend kan zijn als het maar wil." In het boek betoogt Klein dat in vele landen, Chili, Polen, Rusland, Brazilië, en vele anderen, dit kapitalisme is ingevoerd ten koste van grote delen van de bevolking en dat deze invoering is bewerkstelligd door de economen uit Chicago met steun van de Amerikaanse overheid bij voorkeur in perioden van grote maatschappelijke onrust.
Alan Greenspan
, de voormalige baas van de Federal Reserve, aanhanger van Friedman's ideeën, bekend nu dat hij misconcepties heeft gehanteerd bij het monetaire beleid dat hij heeft geleid "door aan te nemen dat het eigenbelang van organisaties, zoals banken, zodanig was dat ze het beste in staat waren om hun eigen aandeelhouders en hun vermogen te beschermen. ........ Ik heb een fout in (de vrijemarktideologie) aangetroffen. Ik weet niet hoe significant of permanent het is - maar ik ben er zeer bedroefd over."
De economische crisis die nu plaatsvindt, is een belangrijke gebeurtenis, niet alleen vanwege zijn economische gevolgen maar ook wegens de verandering van het wereldbeeld dat sinds Friedman de wereld heeft overheerst. Egoïsme is het belangrijkste, het enige sturende element voor de verklaring van menselijk gedrag, Die opvatting, schreef Frans de Waal, de apenonderzoeker, is niet juist. En gelukkig, gelukkig blijkt nu dat een economisch stelsel gebaseerd op dit idee tot desastreuze gevolgen leidt.
Weer moet ik de sprong maken, een sprong iets verder dan de Waal. We hebben de prehistorische sociale structuur van de jager/verzamelaar-groep verlaten. Binnen de groep heerste naast egoïsme een essentiëele scheut altruïsme. Dat mengsel bestaat nog steeds op miniscule schaal in het gezin. Altruïsme was niet beschikbaar voor gedrag met mensen buiten de groep. Mensen buiten de groep waren vijanden. We hebben deze structuur verlaten en worstelen sindsdien en zullen dat blijven doen met de toepassing van dat altruïsme in de maatschappij. De maatschappij suggereert dat velen medemensen zijn, maar genetisch voelt dat niet zo aan. En daarom zegt Friedman dat egoïsme, greed, het enig sturende beginsel is en als zodanig erkend moet worden. DENKFOUT. De maatschappij is een imitatie, een uitvergroting, van de prehistorische, groep. Altruïsme als sturend beginsel voor de inrichting van de maatschappij, we staan er slechts verstandelijk en genetisch helaas niet achter, is dus onontbeerlijk voor een redelijk leven voor de leden van de maatschappij. Op dit moment weet ik dus niets beters dan sociaal-democratie: het Rijnlands model.
Maandag 13 oktober
Racisme
Over de tiendaagse reis die ik recent naar Uganda maakt, valt veel te zeggen. Hier volgt een merkwaardige observatie: het ultieme bewijs van (genetisch vastgelegd?) racisme.
Ik bezocht de Madera Blind School en ontmoette daarbij de leerlingen in het voortgezet onderwijs. Deze leerlingen zijn blind of slechtziend. Onder de groep bevonden zich twee albino's, albino's zijn altijd slechtziend. Na de formele ontmoeting, zie foto, heb ik nog even (te kort) met een aantal jongens gepraat, waaronder één van de albino's.
Hoewel ik al die jongens aardig vond, had ik onmiddellijk een gevoel van vetrouwdheid en verbondenheid, met deze jongen. Natuurlijk was dat omdat hij "één van ons", blank was. Ik ben een racist.
Net als iedereen. En ....... het is niet erg, zolang we ons er bewust van zijn.
Dinsdag 16 september
Jezus
Zondag was er in het programma "Boeken" een fascinerend
interview te zien. Ik heb het niet zo op Paul Verhoeven en zijn films, maar het boek over Jezus dat hij schreef, moet heel interessant zijn. Het belangrijkste is zijn conclusie. Verhoeven is niet religieus en beschouwt Jezus als een historiche figuur, één van vele messiassen, met echter een bijzondere kwaliteit. Jezus presenteerde een nieuwe ethiek, samen te vatten in de uitspraak: "Heb uw vijanden lief." En vanwege die nieuwe ethiek is zijn invloed zoveel groter als die van al die andere messiassen.
Het lijkt me een zeer aanvaardbare conclusie die naadloos past in de theorie die ik probeer te bedenken. Als volgt.
De jager/verzamelaar verkreeg een genetisch ingebouwd ethisch systeem: zijn altruïsme ten opzichte van de medemens. De medemens is echter slechts de bekende, de groepsgenoot. Dat altruïsme strekt zich dus niet uit ten opzichte van de vreemde.
Bij de overgang van het jager/verzamelaarstijdperk naar dat van de landbouw groeide de bevolking enorm. Dat betekende dat de vijand, de vreemdeling, steeds dichterbij kwam, dat het aantal ontmoetingen met die vijand dus ook enorm toenam. In feite was die vijand in tegenstelling tot het j/v's tijdperk niet meer zo gevaarlijk, in veel mindere mate een concurrent op de voedselmarkt. Strijd met die vijand levert meer schade dan voordeel in die nieuwe tijd. Er is, denk ik, te weinig tijd geweest om onze altruïstische neigingen genetisch uit te breiden naar iedereen, dus ook naar vreemden. In plaats daarvan kwam Jezus, en met hem waarschijnlijk de andere grote godsdiensten (ik schrijf waarschijnlijk omdat ik te weinig van de ethiek en tijdstip van die andere godsdiensten ken). De nieuwe ethiek overrulde dus onze vijandige gevoelens en doet dat nog steeds. Deze ethiek zit echter niet genetisch ingebakken, het is een door leer- en imitatiegedrag aangebracht schilletje dat door het minste of geringste weer verdwijnt. Daarom bijvoorbeeld dreigt genocide altijd en zal altijd blijven dreigen. Daarom dan per slot van rekening de opdracht tot opvoeden, zie Edutopia.
Zondag 14 september
Verleden 2
For any given behavior you observe, there are three possibilities:
It is the product of general purpose programs (if such exist);
It is the product of cognitive programs that are specialized for producing that behavior; or
It is a by-product of specialized cognitive programs that evolved to solve a different problem. (Writing, which is a recent cultural invention, is an example of the latter.)
Ook dit is een citaat uit het eerder geciteerde
prachtige artikel over evolutionaire psychologie
Het woord "programs" verwijst naar cognitieve programma's in onze hersenen.
Hoe zit het met muziek? Is het het een product of een bijproduct? Was de muziek er gelijk met de spraak of kwam het erna in de menselijke evolutie. Ik denk dat het zowat gelijk was. Denk aan de ochtendzang van de gibbon. Maar natuurlijk is de muziek verwant aan de spraak. En daarom is goede muziek prachtige spraak. Als ik improviseer op (op mijn klarinet), moet ik denken: "ik vertel iets".
Donderdag 11 september
Verleden
Nauwelijks voor het betreffende artikel relevant vat Hendrik Spiering aan het eind van een stuk over de doopvontschelp het nog even kort samen: Homo sapiens, de moderne mens en de enig overgebleven hominide, ontstond 200.000 jaar geleden in Oost-Afrika. Rond 125.000 jaar geleden, toen het klimaat veranderde door de komst van een nieuwe ijstijd, trokken groepen naar het noorden. Aanwijzingen daarvoor zijn de resten van de strandcultuur aan de Eritrese kust ca. 125.000 jaar geleden. Uit de periode rond 90.000 jaar geleden zijn de skeletresten van Homo sapiens in Israël gevonden. Deze trek uit Afrika zette echter niet door, daarna verdween de moderne mens er weer. Pas ca. 60.000 jaar geleden begon de definitieve trek uit Afrika en de kolonisatie van de rest van de wereld. In Europa leefden toen al een paar honderdduizend jaar Neanderthalers, en in Azië nog altijd Homo erectus, maar die mensensoorten zijn uitgestorven.
Als Hendrik het schrijft, klopt het vast. Ik las een tien jaar oude populaire uitgave "De eerste mensen - Ontstaan en ontwikkeling van de mensheid tot 10.000 jaar voor Christus." Toen, 10 jaar geleden was het nog niet zo duidelijk. Desondanks is deze prehistorie duizelingwekkend. Hoe moeten we ons dat voorstellen die half-apen/half-mensen? En dan de strijd of het samenleven of de toevallige ontmoetingen of het begin van de slavernij tijdens de gelijktijdige aanwezigheid van Neanderthaler en mens? Het begin van spraak, domesticatie, vuurbeheersing? De leegheid, de eenzaamheid? Dat tijdperk was de hoofdzaak. De beschaving is slechts een onbeduidend staartje. Wat idioot.
Donderdag 31 juli
Herlezing van Zen a.t.a.o.m.c.m.
Ik zou een half jaar geleden dit boek behoorlijk bovenin het rijtje voor mij allerbelangrijkste boeken hebben gezet. Maar nu weet ik dat niet meer zo. Toen, tientallen jaren geleden, las ik ook al boeken niet uit. Nu bij herlezing van Zen and .... blijk ik toch tot mijn stomme verbazing precies de plek te herkennen, waar ik lang geleden stopte.
Maar wat in dit boek is nu van belang? Het beeld van de taart die op oneindig verschillende malen kan worden aangesneden, dat beeld wat ik nogal eens gebruik, staat er niet eens in. Wat er wel in staat, niet compleet:
de prachtige "narrative" - verhaal - van de motortocht. Op internet blijken complete, uitgewerkte kaarten te vinden te zijn van deze tocht. Want Pirsig heeft de tocht echt gemaakt. Heel grote delen van het boek blijken autobiografisch te zijn.
Phaedrus, een ander maar tegelijk de schrijver zelf. De Phaedrus die gek van zijn eigen gedachten werd opgenomen en electroshock behandeling kreeg. En dat vernietigde Phaedrus waardoor een minder intelligent mens, de ik-figuur, overblijft. Dat is het verhaal waarmee oude vriend Michael, de met electroshocks behandelde gek/echtgenoot van oud-collega Margaret, zich zo kon identificeren.
het onderscheid romantisch - klassiek. Daarbij is klassiek de gedetailleerde beschrijving van alle onderdelen van de motor
Over de zwaartekracht:The law of gravity and gravity did not exist before Isaac Newton..and what that means is that that law of gravity exists nowhere except in people's heads! It's a ghost! ... Why does everybody believe in the law of gravity then? Mass hypnosis! In a very orthodox form known as 'education'
Over de beschrijving van motoronderdelen:
1 uit de beschrijving is niet vast te stellen hoe de motor werkt
2 de waarnemer is onzichtbaar
3 er is geen goed of slecht
4 The fourth is that there is a knife moving here. A very deadly one; an intellectual scalpel so swift and so sharp you sometimes don't see it moving
en dan zijn er de mooie beschrijvingen plus analyses van filosofen (het mooie citaat van Einstein ook)
Classical understanding is concerned with the pilesand the basis for sorting and interrelating them. Romantic understanding is directed toward the handfulof sand before the sorting begins.
He told her angrily, "Narrow it down to the frontof onebuilding on the main street of Bozeman. The Opera House. Start with the upper left-hand brick." .......... and handed him a five-thousand-word essay
En dan komt hij met het Quality concept en dan wordt het moeilijk. Ik begrijp het niet, vraag me af of het waar is en bedenk dat, zo het waar is, het waarschijnlijk voor mij van niet veel belang is.
Aan het eind gaat Pirsig geweldig tekeer over Aristoteles, Plato en Socrates: Early Greek philosophy represented the first conscious searchfor what was imperishable in the affairs of men. Up to then what was imperishable was within the domain of Gods, the myths. But now ..... there was an increasing power of abstraction which permitted them to regard the old greek mythos not as revealed truth but as imaginative creations of art. ... Permanence was no longer the exclusive domain of the Immortal Gods. It was also to be found within Immortal Principles, of which our currect law of gravity has become one.
Hij blijkt tenslotte de zo bepalende ideeën van Socrates, Plato en Aristoteles om zeep te willen helpen en ontdekt bij de Sofisten de aretê wat wonderwel blijkt overeen te komen met zijn Quality. "Man is the measure of all things" Yes, that's what he is saying about Quality........ There, Phaedrus thinks, is a definitionof Quality that had existed a thousand years before the dialecticians evr thought to put it to word-traps..... Dialectic, which is the parent of logic, came itself from rhetoric. Rhetoric is in turn the child of the myths and poetry of ancient Greece. That is so historically, and that is so by any application of common sense. The poetry and the myths are the response of a pre-historic people to the universe around them made on the basis of Quality. It is Quality, not dialectic, which is the generator of everything we know.
En nog weet ik niet precies, wat ik er van denken moet.
Een kaart van de tocht, die de rode draad in het boek vormt, staat
hier. Er is uit 2006 een
interview met Pirsig.
Maandag 28 juli
Economie
Hoogleraar Henk Folmer schrijft in de krant van 26 juli:
Al in het midden van de vorige eeuw werd de veronderstelling van een rationeel handelend individu bekritiseerd. Diverse Nobelprijswinnaars economie hebben er op gewezen dat individuen slechts over beperkte informatie beschikken en niet naar maximaal welzijn streven, maar zich tevreden stellen met een lager niveau. Verder werden mensen erkend als sociale wezens, die zich niet alleen bekommeren om hun eigen welzijn maar ook om dat van anderen. Bovendien drong het besef door dat gedrag niet alleen door het streven naar een zo hoog mogelijk welzijn wordt bepaald, maar ook door normen en waarden evenals door psychologische factoren, zoals percepties, verwachtingen en gewoonten.
Naar aanleiding van deze kritieken hebben zich alternatieve stromingen ontwikkeld. De belangrijkste zijn de institutionele economie, die zich toelegt op de bestudering van normen en waarden als determinanten van economisch gedrag, en van gedragseconomie, die zich richt op de psychologische aspecten van economisch handelen
Ik denk dat er alle aanleiding is voor een discipline evolutionaire economie. Nu ik dit google, blijkt deze discipline al te bestaan, maar ik kan in de gauwigheid niet vaststellen of hier sprake
is van een kennisgebied dat teruggrijpt op de jager/verzamelaar maatschappij. Want dat zou die evolutionaire economie moeten doen.
Maandag 21 juli
Jager/verzamelaar 4 - altruïsme
Ik citeer weer uit het artikel over
evolutionaire psychologie
.
In categorizing social interactions, there are two basic consequences humans can have on each other: helping or hurting, bestowing benefits or inflicting costs. Some social behavior is unconditional: one nurses an infant without asking it for a favor in return, for example. But most social acts are conditionally delivered.
Hier dient zich een probleem aan. Er wordt hier een onderscheid gemaakt tussen twee vormen van "wel doen": niet-conditioneel, dus zonder een beloning te verwachten, bijvoorbeeld het voeden van een baby; en conditioneel, waarbij een beloning wordt verwacht, en dat geldt voor de grote meerderheid van altruïstisch gedrag. Ja, vooruit, laten we het allemaal altruïstisch gedrag noemen. En dan kan men zich om te beginnen afvragen of de moeder die haar baby voedt ook niet beloond wordt: met de dankbaarheid van het kind.
Zondag 13 juli
Jager/verzamelaar 3
Confusing individuals with populations has led many people to define "the"
nature-nurture question in the following way: What is more important in determining an (individual) organism's phenotype, its genes or its environment?
Any developmental biologist knows that this is a meaningless question. Every aspect of an organism's phenotype is the joint product of its genes and its environment. To ask which is more important is like asking, Which is more important in determining the area of a rectangle, the length or the width? Which is more important in causing a car to run, the engine or the gasoline? Genes allow the environment to influence the development of phenotypes.
Indeed, the developmental mechanisms of many organisms were designed by natural selection to produce different phenotypes in different environments. Certain fish can change sex, for example. Blue-headed wrasse live in social groups consisting of one male and many females. If the male dies, the largest female turns into a male. The wrasse are designed to change sex in response to a social cue -- the presence or absence of a male.
With a causal map of a species' developmental mechanisms, you can change the phenotype that develops by changing its environment. Imagine planting one seed from an arrowleaf plant in water, and a genetically identical seed on dry land. The one in water would develop wide leaves, and the one on land would develop narrow leaves. Responding to this dimension of environmental variation is part of the species' evolved design. But this doesn't mean that just any aspect of the environment can affect the leaf width of an arrowleaf plant. Reading poetry to it doesn't affect its leaf width. By the same token, it doesn't mean that it is easy to get the leaves to grow into just any shape: short of a pair of scissors, it is probably very difficult to get the leaves to grow into the shape of the Starship Enterprise.
.......Sometimes people think that to show that an aspect of the phenotype is part of our evolved architecture, one must show that it is present from birth. But this is to confuse an organism's "initial state" with its evolved architecture. Infants do not have teeth at birth -- they develop them quite awhile after birth. But does this mean they "learn" to have teeth? What about breasts? Beards? One expects organisms to have mechanisms that are adapted to their particular life stage (consider the sea squirt!) -- after all, the adaptive problems an infant faces are different from those an adolescent faces.
This misconception frequently leads to misguided arguments. For example, people think that if they can show that there is information in the culture that mirrors how people behave, then that is the cause of their behavior. So if they see that men on TV have trouble crying, they assume that their example is causing boys to be afraid to cry. But which is cause and which effect? Does the fact that men don't cry much on TV teach boys to not cry, or does it merely reflect the way boys normally develop? In the absence of research on the particular topic, there is no way of knowing. (To see this, just think about how easy it would be to argue that girls learn to have breasts. Consider the peer pressure during adolescence for having breasts! the examples on TV of glamorous models! -- the whole culture reinforces the idea that women should have breasts, therefore...adolescent girls learn to grow breasts.)
...... For EPs, the issue is never "learning" versus "innateness" or "learning" versus "instinct". The brain must have a certain kind of structure for you to learn anything at all -- after all, three pound bowls of oatmeal don't learn, but three pound brains do. If you think like an engineer, this will be clear. To learn, there must be some mechanism that causes this to occur. Since learning cannot occur in the absence of a mechanism that causes it, the mechanism that causes it must itself be unlearned -- must be "innate". Certain learning mechanisms must therefore be aspects of our evolved architecture that reliably develop across the kinds of environmental variations that humans normally encountered during their evolutionary history. We must, in a sense, have what you can think of as "innate learning mechanisms" or "learning instincts". The interesting question is what are these unlearned programs? Are they specialized for learning a particular kind of thing, or are they designed to solve more general problems? This brings us back to Principle 4.
One of the few genuine nature-nurture issues concerns the extent to which a mechanism is specialized for producing a given outcome. Most nature/nurture dichotomies disappear when one understands more about developmental biology, but this one does not. For EPs, the important question is, What is the nature of our universal, species-typical evolved cognitive programs? What kind of circuits do we actually have?
The debate about language acquisition brings this issue into sharp focus: Do general purpose cognitive programs cause children to learn language, or is language learning caused by programs that are specialized for performing this task? This cannot be answered a priori. It is an empirical question, and the data collected so far suggest the latter (Pinker, 1994, this volume).
For any given behavior you observe, there are three possibilities:
It is the product of general purpose programs (if such exist);
It is the product of cognitive programs that are specialized for producing that behavior; or
It is a by-product of specialized cognitive programs that evolved to solve a different problem. (Writing, which is a recent cultural invention, is an example of the latter.)
........For all the reasons discussed above, EPs expect the human mind will be found to contain a large number of information-processing devices that are domain-specific and functionally specialized. The proposed domain-specificity of many of these devices separates evolutionary psychology from those approaches to psychology that assume the mind is composed of a small number of domain general, content-independent, "general purpose" mechanisms -- the Standard Social Science Model.
It also separates evolutionary psychology from those approaches to human behavioral evolution in which it is assumed (usually implicitly) that "fitness-maximization" is a mentally (though not consciously) represented goal, and that the mind is composed of domain general mechanisms that can "figure out" what counts as fitness-maximizing behavior in any environment -- even evolutionarily novel ones (Cosmides and Tooby, 1987; Symons, 1987, 1992). Most EPs acknowledge the multipurpose flexibility of human thought and action, but believe this is caused by a cognitive achitecture that contains a large number of evolved "expert systems".
.......people do not treat social exchange problems as equivalent to other kinds of reasoning problems
Dinsdag 8 juli
Jager/verzamelaar 2
Ik ontdek een nieuwe wetenschap:
evolutionaire psychologie
en een boek, "Healing The Unhappy
Caveman
: Why The Human Mind Was Not Designed For Happiness And What YOU Can Do About It (Paperback) by Chris Wilson"
Het staat allemaal al opgeschreven !!!! Het is al bedacht! Nu nog even toepassen, in het onderwijs onder andere.
Maandag 7 juli
Jager/verzamelaars
Volgens Frans de Waal zit moraliteit in onze genen geprogrammeerd en ontwikkelt deze eigenschap zich tijdens het opgroeien. Deze gedachte was een belangrijke inspiratie voor Edutopia. Deze gedachte is van groot belang, wil je onze maatschappij begrijpen. Maar welke andere gedragspatronen zijn tijdens onze jager/verzamelaar-tijd of daarvoor in onze genen ingebouwd, zodanig dat deze van invloed zijn op de inrichting van onze maatschappij???
Ik loop er nu een paar weken over te denken en kom tot het volgende voorlopige rijtje:
1 Moraliteit binnen de groep
2 Angst voor de vreemde, niet-groepsleden
3 De verschillen in gedrag van man en vrouw
4 De queeste
5 Het ouderschap
6 Voorkeur voor bepaalde landschappen
7 Pre-religieuze gedachten over verleden en toekomst, geboorte en dood
8 Artistieke uitingen
Er valt hier heel wat over uit te leggen. Om te beginnen: het gaat erom te bedenken wat 'natuurlijk' en wat 'tegennatuurlijk' is in ons gedrag. Is bijvoorbeeld werken misschien tegennatuurlijk ofwel niet-natuurlijk??? Wij bevinden ons hier op terra incognita!!
Vrijdag 30 mei
Gedachten
Een uiterst simpele vraag die al jaren bij me leeft. Hoeveel tijd denk ik, hoeveel tijd denken anderen aan zaken die betrekking hebben op
- het verleden
- de toekomst
- het heden en andere zaken?
De Oosterse Zenjongens geven de voorkeur aan het heden. Bij een staat van flow, de uitvinding van Mihaly Csikszentmihalyi bevindt een mens zich ook in het heden. Maar veel maatschappelijke activiteit richt zich met al zijn hoop op de toekomst. Is dat het kenmerk van de moderne beschaving?
Dinsdag 20 mei
Ziekte
Het is slechts een gedachte. Denk aan een verkoudheid, een lichte verkoudheid. Je kunt ermee doorwerken. Je bent niet helemaal fit. Alles gaat, maar niet 100 %.
Denk aan zuiver water, waarvan we pas sinds honderd jaar weten dat het nooit echt zuiver te krijgen is. Dat het nooit uit alleen maar H2O bestaat.
Ik vermoed dat velen, ik ook, grote delen van hun leven aan één of meerdere ziektes leiden, die hun functioneren beperken. Niet zo erg maar wel ietwat. Zoveel dat zij zich verbazen over de vitaliteit van anderen: mensen die nooit moe zijn, nooit lui, nooit niet uitgeslapen.
En ik vermoed dat in de toekomst de bestrijding van deze lichte ziektes een belangrijke bezigheid van de medische wetenschap wordt.
Maandag 5 mei
Tibet
Het gedoe rond de Olympische Spelen, China en Tibet vervult me met grote weerzin. Het zal vast wel kloppen dat de Chinezen zich in Tibet niet aangenaam gedragen, vast wel.
Maar er zijn belangrijker redenen om niet mee te doen met de Olympische Spelen. Niet meedoen zou een aardig protest zijn tegen een veel groter onrecht: de oorlog in Irak.
Zondag 4 mei
Glas
Eén opmerking van de Paus: "Laten we het kalmer aan gaan doen met de bevolkingsgroei. Gebruik van voorbehoedsmiddelen is uitstekend." Het zou meer effect hebben op het milieu dan het gebruik van de glasbak gedurende 50 jaar door alle Europeanen.
Ik zal stemmen op de partij die een motie van wantrouwen zal indienen tegen Rouvoet wegens zijn aansporingen tot bevolkingsgroei.
Zaterdag 3 mei
Gray
Voor mij uit het niets verschijnt de filosoof John Gray. Uit een uitzending van het tv-programma 'Tegenlicht' haal ik enkele kernen van zijn gedachten. De Verlichting schafte de religie af, maar verving het door een ander geloof: dat van de vooruitgang. De Verlichting is geen éénvormige beweging maar herbergt een groot aantal elkaar bestrijdende filosofisch en politieke stromingen. Maar de grondgedachte van alle is dezelfde: de utopische gedachte van de vooruitgang. Vooruitgang vindt plaats op het terrein van de wetenschap en de techniek. Vooruitgang in de economie en de politiek is een mythe. Wat wordt gewonnen, gaat ook weer verloren. Hij illustreert dit met het terugkerende fenomeen van de marteling.
Gray heeft natuurlijk gelijk. Ik heb associaties met de mythe van Sisyphus en Camus. Altijd maar weer proberen en weten dat het niet lukt. De steen zal onherroepelijk terugrollen.
Daar komt de NIEUWE THEORIE tussendoor.
De naaste = de groep => opvattingen, gedrag, ethiek zijn Darwinistisch geselecteerd en genetisch geprogrammeerd in een paar honderdduizend jaar (voor zover oudere onderdelen - zie de Waal - al niet in eerdere soorten zoals de mensaap zijn vastgelegd).
De vreemde = de samenleving => opvattingen, gedrag, ethiek zijn cultuur, moeten bij ieder individu weer worden aangeleerd. Gebeurt het aanleren niet of in onvoldoende mate dan gaat het mis: geweld, oorlog, misdaad, hebzucht, ongelijkheid.
En dat allemaal moet nader uitgewerkt worden in het boek DNGMW, dat nog geschreven moet worden.
Dinsdag 22 april Font-de-Gaume
In de Périgord in Zuid-Frankrijk zijn meerdere grotten met prehistorische tekeningen. De beroemdste zijn de grotten van Lascaux. Daar mogen gewone bezoekers de originele tekeningen echter niet meer zien. Wij bezochten
Font-de-Gaume
bij Les Eyzies. Een toegewijde intelligente man gaf een indringende rondleiding. Het kleine groepje vooral Franse toeristen, waaronder een aantal jongeren, luisterde ademloos.
200 000 jaar loopt de mens rond, de tekeningen in Font-de-Gaume zijn 15 000 jaar oud. Toen was er nog geen schrift, geen landbouw. Hoe heeft de cultuur zich ontwikkeld in die 180 000 - 190 000 jaar oud? Ik zou er meer van willen weten. Die prehistorie is van meer belang voor ons nu dan het bestuderen van de meer recente geschiedenis. Denk ik. Waar staan de kleine beetjes kennis over de prehistorie overzichtelijk geordend?
Vrijdag 28 maart 70
Ik weet slechts 1 acceptabel bewijs voor het bestaan van de ziel.
Het jongetje dat 6 jaar oud rook aan de niet-ruikende margrieten, net zo hoog als hij, achterin de ruigte achter het huis in Diepenheim, dat jongetje is dezelfde als ik, de persoon die 64 jaar later achter de computer zit te typen. Ik zag en rook aan de bloemen.
Er is dus een constante factor in dit lijf, dat sinds die tijd drastisch veranderd is.
Zondag 23 maart
In de krant staat een artikel over 'expert groups', die de Europese Commissie adviseren.
"In 2020 moet 10 % van de olie en diesel uit biobrandstoffen bestaan, zo stelde de Europese Commissie begin 2007 voor. De regeringsleiders gingen met de plannen akkoord, maar door de wetenschappers en niet-gouvernementele organisaties werden ze vervolgens afgeserveerd. Voor de teelt van biogewassen zou het oerwoud moeten wijken, terwijl de afname in CO2-uitstoot beperkt zou blijven.... De experts die de Commissie over biobrandstoffen adviseerden waren vooral afkomstig uit de auto-industrie, de agrarische sector en de chemische industrie. Die hadden baat bij een succesverhaal, want dan zou er minder geïnvesteerd hoeven worden in schone motoren."
Dit soort berichten maakt me woedend en radeloos.
Laten we nog eens naar het mechanisme van de voetbalwedstrijd kijken. Je eigen elftal bestaat uit medestanders, de tegenpartij bestaat uit tegenstanders. Je medestanders hebben hetzelfde belang als jijzelf, de anderen juist niet. Ik beweer dat dit sportbedrijf zijn wortels heeft in de samenleving uit de tijd van de jager/verzamelaars. Binnen de eigen groep waren de doelstellingen van iedereen dezelfde: voedsel. Je had de groep nodig om de voedselvoorziening te waarborgen. Kwam de groep een andere groep tegen, dan was dat slecht nieuws. Deze groep beconcureerde je eigen groep op het schaarse voedselaanbod. Dus was er strijd.
Nu zo'n 10 000 jaar zijn we landbouwers met vaste woon- en verblijfplaats en leeft iedereen zo dicht op elkaar, dat dit soort groepsconflicten op deze wijze schijnbaar niet meer voorkomt. Maar het zich nog in onze genen. De expert uit de auto-industrie gedraagt zich als een jager/verzamelaar die de belangen van zijn groep, de auto-industrie die hem afvaardigt, stelt boven het hogere belang van de maatschappij. En iedereen, wij lopen tenslotte allemaal met dezelfde genetische last rond, vindt het normaal. Het hogere belang van de hele samenleving, nu een paar duizend jaar bepleit door de religies, wordt in grote sectoren van de maatschappij als niet relevant terzijde geschoven en vervangen door het deelbelang, het belang van de eigen groep. De heren (vooral heren) zijn keurige maar primitieve idioten.
Zondag 16 maart 2008
De begrafenis van Henry (hoeveel jaar geleden al weer?) was zo indrukwekkend door twee zaken.
Tijdens de uitvaartdienst speelde een jongeman "Girl Talk" op een prachtige manier. Ik was verbaasd. dat Henry dit mooi vond, dat wist ik niet. En zo grappig: nooit zou hijzelf die akkoorden hebben kunnen spelen.
En toen de kist boven het graf stond, zag ik dat hijzelf de ontwerper moet zijn geweest. Het verband van op iedere hoek van de drie blanke planken: dat moet hijzelf hebben bedacht. En ik had het ook eerder toegepast, in de witte tafeltjes met glas die ik jaren eerder in elkaar flansde.
Girl talk door Julie London op youtube (let op de openingsklapjes)
Maandag 10 maart 2008
Oorlog is het ergste.
Mensen die (mede) oorlog veroorzaken, dienen dus heel zwaar bestraft te worden.
Het rumoer rond de Olympische Spelen en de aanwezigheid van Nederlandse sporters daar wegens de misdragingen van de Chinese overheid is volstrekt belachelijk in het licht van de oorlog in Irak. Het is moreel van groter belang om de relatie met de huidige regering van de USA drastisch te herzien. De angst van die overheid voor een internationall strafhof in Nederland is terecht. Bush zou ervoor terecht moeten staan.
Maandag 3 maart 2008
Het belangrijkste boek dat ik heb gelezen is "Patava, de holenjongen" van C.Wilkeshuis. Van dit boek kreeg ik een beeld van de prehistorie dat sindsdien, bijna 60 jaar geleden, weinig veranderd is. Dat kan wijzen op mijn stommiteit ofwel op de genialiteit van Wilkeshuis, een jongensboekschrijver halverwege de twintigste eeuw. Ik houd het op het laatste.
Circa 200 000 jaar bestaat homo sapiëns, de mens zoals wij. Circa 10 000 jaar begon de mens landbouw te beoefenen. Alle jaren daarvoor was de mens een jager-verzamelaar. Wilkeshuis beschrijft dat leven, zoals hij denkt dat het was.
Natuurlijk hebben zich in die 200 000 jaar (200 000 - 10 000 = 190 000 jaar maar dan afgerond) ingrijpende ontwikkelingen voorgedaan. Zo moet zich in die periode spraak ontwikkeld hebben, en beheersing van vuur. Men weet of vermoedt meer dan in de tijd van Wilkeshuis. Zo is er de idiote complicatie van naast elkaar of misschien zelfs met elkaar levende homo sapiëns en de Neanderthaler. Maar het principiële beeld lijkt niet veranderd:
groepen mensen vergelijkbaar met apenkolonies
met een grootte van tientallen of hoogstens enkele honderden mensen
rondzwervend op zoek naar voedsel,
zo nu en dan min of meer vijandig contact met een andere groep
Of is het anders - of is zelfs dat niet zeker??
Frans de Waal toonde aan dat onder mensapen moreel gedrag bestaat. Niet slechts egoïsme maar ook altruïsme is noodzakelijk voor instandhouding van de groep. Eigenlijk kan dit ook zonder ingewikkeld onderzoek bedacht worden. Het opgroeien van nageslacht is immers alleen mogelijk wanneer ouders zich altruïstisch gedragen. (De Waal is niet zo erg over de bron van dit gedrag. Het lijkt aannemelijk dat in ieder geval hier ook een genetische component een rol speelt.) In een bijzin aan het eind van zijn Tinbergenlezing refereert hij aan de beperkte geldigheid: altruïsme binnen de groep. Ook dat lijkt redelijk voor de hand liggend. Wat voor mensapen geldt, gold - mogen we aannemen - ook voor onze jager-verzamelaar voorouders.
Ik vat samen:
De jager-verzamelaar leefde in groepen
en was genetisch zo geprogrammeerd dat zijn gedrag werd gestuurd
door zowel egoïstische als altruïstische impulsen.
Als dat klopt, dan kunnen we van onze geschiedenis echt leren, dan kunnen verstrekkende conclusies getrokken worden over de inrichting van de maatschappij nu. Dan is hier materiaal voor een boek. Dan is hier kennis voor een revolutie in het denken over onze samenleving. Dan wacht de heilstaat !!!!!!
Maar dat moet ik nog uitleggen.
Donderdag 21 februari 2008
Jezus is de Zoon van God.
Ik vond het een aardig concept maar geloofde er geen bal van. Maar wat ik wel geloofde was, dat met Jezus gepoogd werd de volmaakte mens te omschrijven, een mens die geen fouten maakt, geen zonden pleegt, altijd de juiste antwoorden weet, altijd de juiste acties onderneemt.
(Redenering I) Het leek me wenselijk dat ideaal na te streven. Dat betekende dat iedereen zijn eigen gedrag zou moeten verbeteren. Dat betekende dat ieder mens een gemankeerde Jezus is. Volgens deze redenering verschillen wij uitsluitend in mate en aard van zondigheid. Zou je die weten op te heffen, dan zou je als een kloon van Jezus zijn, identiek aan hem.
(Redenering II) Tegenwoordig denk ik dat mensen in aard kunnen verschillen zonder dat dat een reflectie is van hun verschillend geaarde zondigheid. Dat betekent dat we als we zonder zonden zouden zijn, nog steeds onderling EN OOK VAN JEZUS zouden verschillen. Dat betekent dat Jezus een eigen, specifiek karakter heeft. We zouden bijvoorbeeld kunnen zeggen: Jezus is geboren in december dus een Steenbok: productief, verantwoordelijk , competitief, ambitieus. Nou ja, de Zoon van God moet natuurlijk alles kunnen, ALLES zijn. De redenering die ik hier heb gevolgd, is dus de doodsteek aan het christelijk geloof.
Met andere woorden: alleen als je gelooft dat wij slechts verschillen in aard en mate van zondigheid, is het christelijk geloof geloofwaardig.
Ondertussen zit ik wel met het probleem, dat ik ertoe neig steeds weer in de oude fout te vervallen. Ik neig ertoe te denken dat wij slechts verschillen in zondigheid. En deze redenering lijkt om mij heen in dit calvinistische land wijd verbreid te zijn. Een politicus is zondig zolang hij niet datgene doet wat voor iedereen acceptabel is. Deze redenering is van het type II. Het rapport Dijsselbloem lijkt hierop te berusten.
Maandag 11 februari 2008
Zo'n website, het is
exhibitionisme
narcisme
Spreuken:
Pindarus: "Word wie je bent."
China: "Wei woe wei" - "doen door niet doen."
Bobby Fischer: "Niets verlicht het lijden zo als de aanraking van een mens."